Transportery Mk 1 w LWP
Transportery opancerzone Universal Carrier Mk 1 (znane lepiej wśród polskich załóg tylko jako Mk 1 - pod tą nazwą występowały też najczęściej we wszystkich meldunkach i sprawozdaniach) przekazywane były sukcesywnie przez Związek Radziecki w czasie formowania nowych oddziałów wojsk pancernych WP, od połowy 1944 roku.
Pierwsze pojazdy Mk 1, w liczbie 9 sztuk, dostarczono w sierpniu 1944 roku na stację Berdyczów z przeznaczeniem dla trzech brygad pancernych formowanego w tym rejonie 1 korpusu pancernego. Później otrzymały je również i inne jednostki pancerne WP, głównie jednak te, które weszły w skład 2 armii WP. W sumie w 1944 roku i do końca stycznia 1945 roku Wojsko Polskie otrzymało prawdopodobnie 52 transportery opancerzone Mk 1. Posiadały je następujące jednostki i związki:
W 1 arrriiś WP:
- 4 pułk ciężkich czołgów - 3 transportery Mk 1, przy czym ustalony został numer tylko jednego z nich: T 51016 1, dwa pozostałe oddano do naprawy w początkach czerwca 1945 roku; wszystkie pojazdy pułk otrzymał jesienią 1944 roku.
1 W ewidencjach jednostek WP pojazdy Mk 1 zapisywane były wg numerów oryginalnych serii angielskich, pod którymi występowały one w asmi angielskiej. Numery te matowane były najczęściej w trzech miejscach pojazdu: na bocznych płytach kadłuba w przedniej jego części orasc na tylnej płycie kadłuba w górnej częśói.
W 2 armii WP:
w jednostkach 1 korpusu pancernego wg meldunku z 14 kwietnia 1945 roku podano numery (stan niepełny, prawdopodobnie bez wozów 25 pas oraz 2 batalionu motocyklowego) następujących 20 pojazdów: T 18966, T 18997, T 19426, T 19468, T 50780, T 50841, T 50857, T 50869, T 50912, T 50913, T 50917, T 50990, T 51005, T 51014, T 51032, T 51699, T 51702, T 51727, T 51735 oraz T 51754. Przydział tych pojazdów do wyszczególnionych wyżej i niżej jednostek nie został ustalony;
- 2 brygada pancerna - 3 transportery Mk 1 o nie ustalonych numerach, otrzymane w sierpniu 1944 roku;
- 3 brygada pancerna — 3 transportery Mk 1 o nie ustalonych numerach, otrzymane w sierpniu 1944 roku;
- 4 brygada pancerna - 3 transportery Mk 1 o nie ustalonych numerach, otrzymane w sierpniu 1944 roku;
- 1 brygada piechoty zmotoryzowanej — 10 transporterów Mk 1 o nie ustalonych numerach, otrzymane jesienią 1944 roku;
- 25 pułk artylerii samobieżnej - 4 transportery Mk 1 o nie ustalonych numerach, otrzymane w październiku 1944 roku;
2 batalion motocyklowy - 11 transporterów Mk 1 w większości o nie ustalonych numerach; znane są numery tylko dwóch pojazdów T 50736 oraz T 50806;
- 5 pułk ciężkich czołgów - 3 transportery Mk 1 o numerach T 50778, T 50847 oraz T 51760, otrzymane 20 października 1944 roku.
W jednostkach szkolnych:
- Oficerska Szkoła Broni Pancerne] -9 transporterów Mk 1; z tego 6 pojazdów o numerach: 2889, 5942, 6380, 6414, 6458 i 6556, otrzymała ona z Bazy Remontowej nr 2 w Moskwie, a 3 pojazdy o numerach: T 50835, T 50953 oraz T 50957, przekazano jej jesienią 1944 roku poprzez 40 magazyn broni sprzętu pancernego, z wyposażenia rozformowanego 6 pułku ciężkich czołgów;
- 3 szkoiny pułk czołgów - 2 transportery Mk 1 o numerach T 5678 i T 5682 otrzymane 12 iipca 1944 roku z Bazy Naprawczej nr 2 w Moskwie.
W brygadach pancernych formowanych w drugiej połowie 1944 roku transportery Mk 1 stanowiły (zamfast wcześniej używanych samochodów pancernych BA-64) wyposażenie plutonów zwiadowczych kompanii dowodzenia. W 1 brygadzie piechoty zmotoryzowanej transporterami posługiwali się zwiadowcy kompanii rozpoznawczej. W 4 i 5 pułkach ciężkich czołgów oraz w 28 pułku artylerii samobieżnej wozy te znajdowały się w stanie plutonów dowodzenia. Oficerska Szkoła Broni Pancernej oraz 3 szkolny pułk czołgów używały tych pojazdów do nauki jazdy. W 2 batalionie rozpoznawczym istniała, w miejsce kompanii samochodów pancernych BA-64, kompania transporterów opancerzonych.
Podczas działań transportery Mk 1, znacznie lepiej mogące pokonywać teren i bezdroża niż pojazdy kołowe, używane były głównie do wykonywania zadań rozpoznawczych, chociąż wykorzystywano je również do utrzymania łączności między pododdziałami, przewozu amunicji, zaopatrzenia, ewakuowania rannych, konwojowania kolumn samochodowych itp.
Po zakończeniu działań wojennych, w lipcu 1945 roku, stan transporterów Mk 1 wynosił prawdopodobnie 39 pojazdów. W drugiej połowie roku wiele z nich poddano generalnej naprawie. W początkach 1946 roku część z nich zgrupowano w 1 batalionie rozpoznawczym oraz w 2 batalionie motocyklowym, resztę zaś przekazano KBW. W późniejszych czasach transportery Mk 1 wycofano z uzbrojenia.
warszawa koncerty - elektryk Kraków - ogłoszenia ostrów wlkp